Bắc Kạn: Ngân Sơn “điểm nóng” đào đãi vàng trái phép

07/09/2011 / Tin Địa Chất Trong Nước / Có5820ký tự / Size font Nhỏ Vừa To / Comments Off on Bắc Kạn: Ngân Sơn “điểm nóng” đào đãi vàng trái phép / Lượt xem 538 views+
Cục Địa Chất và khoáng sản Việt Nam

 



Hiện trường một điểm đào vàng trái phép. (Ảnh minh họa: Thế Lập/TTXVN)
(DiaChatVietNam.Net) - Đúng với tên gọi của nó, huyện Ngân Sơn là một trong những nơi có trữ lượng vàng lớn nhất tại Bắc Kạn. Lẽ ra, đây phải là lợi thế để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo cho người dân trong vùng. Thế nhưng, thực tế đáng buồn là vàng ở Ngân Sơn đang làm cho người nghèo ngày càng nghèo hơn... bởi nơi đây đã và đang là "điểm nóng" về đào, đãi vàng trái phép.
* Đào ruộng tìm vàng
Nếu như trước đây, vàng tặc ở huyện Ngân Sơn chủ yếu tập trung khai thác tại những thôn, bản vùng sâu, vùng xa như các thôn Pác Đa, Nà Sánh, Nà Kịt xã Thượng Quan; Nà Cháo xã Cốc Đán thì nay do lượng vàng ở những khu vực này giảm bớt, vàng tặc không ngần ngại khai thác trái phép ngay trên những thửa ruộng dọc các tuyến đường Quốc Lộ. Phần lớn địa điểm khai thác thác nằm dọc các con suối, nhưng khi khu vực này bị khai thác hết thì ngay cả những mảnh ruộng màu mỡ cũng bị người dân và “vàng tặc” sẵn sàng bắt tay đào bới đến cạn kiệt.
Hiện, huyện Ngân Sơn vẫn chưa có con số thống kê đầy đủ mất bao nhiêu diện tích đất nông nghiệp do việc khai thác vàng trái phép, nhưng dọc những con đường liên xã, liên thôn từ Hương Nê đến Thuần Mang, từ Cốc Đán đến Thượng Quan... hai bên đường xen lẫn những mảnh ruộng nhỏ bé là hàng chục, hàng trăm hố đào lớn nhỏ. Có thể nói, ở nơi đây, lúa thì ít mà sỏi đá, đất bùn thì nhiều. Ban ngày máy xúc, giàn tuyển (dùng để đãi vàng), máy bơm được che phủ bằng bạt dưới các hố sâu, ban đêm mới dựng lên để đào đãi.
Không chỉ đất ruộng bị tàn phá, người dân còn đào cả vào... kè chống lũ để tìm vàng. Kè chống lũ thôn Nà Hy, xã Thượng Ân, huyện Ngân Sơn giờ đây nham nhở, lỗ chỗ hố to hố nhỏ. Một công trình nhiều tỷ đồng để bảo vệ cuộc sống của người dân còn bị chính những người đó phá hủy như vậy, cõ lẽ không nơi nào là không thể bị đào bới ở khu vực này nữa. Chưa biết, người dân sẽ được bao nhiêu vàng từ đào đãi, nhưng nếu công trình kè chống lũ ở đây bị phá hủy thì không chỉ tiền của Nhà nước đầu tư bị lãng phí mà chính người dân đã “tự bắn vào chân mình” khi nhiều diện tích lúa của họ sẽ bị ngập lụt và hạn hán.
Bao đời nay, người dân ở đây vẫn sống nhờ vào đồng ruộng và nương rẫy, song từ khi có nạn khai thác vàng, một số người dân đã bỏ ruộng, bỏ nương với giấc mơ từ vàng, số còn lại dù muốn canh tác song do chịu ảnh hưởng của nguồn nước ô nhiễm nên hiệu quả của đồng áng chẳng được là bao. Ruộng đất vốn đã ít, nay lại chịu ảnh hưởng lớn của nạn vàng tặc, người dân nơi đây đã mất đi những nguồn thu chính của mình. Tranh đua với vàng tặc, nhiều hộ dân đã bỏ ruộng, bỏ nương đi làm vàng, nhưng với phận làm thuê nên cũng chỉ “ráo mồ hôi là hết tiền”.
Dọc con suối quanh khu vực thôn Ma Nòn, xã Thượng Quan có tới 6 máy xúc và hàng chục lao động miệt mài đào bới. Hàng chục người dân (chủ yếu là phụ nữ) vác thuổng, xẻng xúc đất đi đào vàng. Đất lẫn với sỏi đá được người dưới hố đào lên cho vào bao tải rồi chuyển lên trên mang về nơi có sông suối để tời ra đãi vàng. Địa điểm đào vàng chỉ cách nhà trưởng thôn có 50m. Hỏi ra thì thật bất ngờ, chính ông Bàng Văn Chi, Trưởng thôn Ma Nòn và người nhà cùng khai thác vàng trên mảnh đất của gia đình. Ông Chi thú nhận: “Phía bên này là của nhà mình, phía khu vực rộng hơn đang bị khai thác là của người dân nơi khác đến. Mình không làm thì người khác cũng làm mà...”
Đứng trước tình trạng đào bới vàng trái phép trong người dân gia tăng, ông Đinh Quang Hiếu, Chủ tịch UBND huyện Ngân Sơn cho biết: UBND huyện Ngân Sơn đã yêu cầu các xã chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn của huyện, tiến hành kiểm tra quyết liệt để xử lý, ngăn chặn kịp thời các hoạt động khai thác khoáng sản vàng trái phép.
Tuy nhiên, ông Hiếu thừa nhận: Lực lượng tham gia trực tiếp ngăn chặn việc đào vàng trái phép rất thiếu và mỏng. Thậm chí công an viên, dân quân tự vệ tại các thôn cũng đi đào khoáng sản trái phép cả.
Hơn nữa, việc khai thác vàng trái phép diễn ra vào ban ngày chỉ là phần nổi. Thời gian gần đây các tổ, đội khai thác vàng trái phép thường tiến hành vào ban đêm nên không dễ để quản lí giải quyết.
* Phần chìm của tảng băng
Nếu ban ngày hầu hết là những người dân nhỏ lẻ đi mót trộm từng bao đất ở những hố sâu do các bưởng vàng để lại, thì ban đêm mới thực sự là đào trộm vàng quy mô lớn, có tổ chức, có đầu tư, có ăn chia, có ca kíp....
Để tận mắt nhìn thấy tình trạng khai thác vàng trái phép vào ban đêm, chúng tôi đã phục kích nhiều ngày liền trên các tuyến đường qua các xã Hương Nê, Thuần Mang, Cốc Đán, Thượng Ân... Không dễ để tiếp cận với vàng tặc ở Ngân Sơn bởi luôn luôn có người canh gác đánh động. Mỗi khi có một chiếc xe ô tô hoặc bóng dáng người lạ đi chầm chậm qua có ý định “nhìn ngó”, lập tức đèn từ máy xúc máy ủi tắt phụt, công nhân đào vàng tản ra nhà người dân xung quanh. Người có trách nhiệm canh gác thì cầm đèn pin ra tận nơi tìm hiểu xem người lạ là ai, dừng lại làm gì...
Một lần may mắn tìm được người dẫn đường quen biết chủ bưởng vàng, chúng tôi được chứng kiến từ đầu đến cuối cảnh khai thác vàng ban đêm tại một bưởng vàng ở xã Thuần Mang.
12h đêm là thời điểm sôi động nhất của nạn khai thác vàng trái phép ở nơi đây. Máy ủi máy xúc, máy bơm, dàn tuyển (dùng để đãi vàng)... ban ngày được che bằng vải bạt, giấu kín dưới các hố sâu thì nay “rũ bùn đứng dậy”. Trong đêm tối, ánh sáng phát ra từ bóng đèn công suất lớn trên chiếc máy xúc đảo qua đảo lại theo những nhịp quay của nó, soi sáng cho hoạt động bên dưới và cả những con đường xung quanh để cảnh giới.
Chủ bưởng vàng Đinh Thiệu Hoanh cho biết, khu vực đất ruộng đang khai thác vàng là thuê lại của người dân nơi đây, đào được vàng thì ăn chia với nhau theo thỏa thuận. Đề đầu tư vào bưởng vàng này, Hoanh đã bỏ ra hơn 1 tỷ đồng đầu tư mua một chiếc máy xúc, hàng trăm triệu đồng cho các máy móc khác như máy bơm, giàn tuyển và chi phí cho 20 phu đào vàng chia làm 2 ca ngày thì ngủ, đêm dậy làm vàng. Ca thứ nhất làm từ 10h đêm đến khoảng 1h sáng, ca thứ hai làm từ 1h đến 4h sáng hôm sau.
Trước thực trạng đào đãi vàng trái phép diễn biến phức tạp, thời gian vừa qua, UBND tỉnh Bắc Kạn đã chỉ đạo các ngành chức năng, chính quyền các cấp tổ chức nhiều đợt giải tỏa, truy quét. UBND các huyện Na Rì, Ngân Sơn, Ba Bể, Pác Nặm tổ chức lực lượng liên ngành, tiến hành hàng chục cuộc giải tỏa, truy quét nạn khai thác vàng trái phép. Đầu năm 2011, lực lượng chức năng ở hai huyện Ngân Sơn và Pác Nặm đã ra quân truy quét, tịch thu và tiêu hủy 44 máy nổ, sên hút nước, tám giàn tuyển vàng, ba máy phát điện, đốt hàng chục lán trại. Tháng 5/2011, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn Hoàng Ngọc Đường đã ký các quyết định xử phạt, tịch thu 12 máy xúc khai thác vàng trái phép, mỗi máy trị giá từ 500 triệu đồng đến hàng tỷ đồng, đồng thời phạt hành chính chủ máy từ 70-80 triệu đồng/máy, hầu hết tại huyện Ngân Sơn. Gần đây nhất, tháng 8/2011, UBND huyện Ngân Sơn đã tiếp hành kiểm tra, xử lý 1 vụ khai thác vàng trái phép tại xã Hương Nê, tạm giữ 2 máy xúc và một số phương tiện máy móc khai thác. Hiện nay đã hoàn tất hồ sơ trình UBND tỉnh Bắc Kạn xử lý.
Mặc dù vậy, nạn khai thác vàng trái phép tại Bắc Kạn diễn ra từ nhiều năm qua cứ mỗi lần các cơ quan chức năng triệt phá thì chỉ sau một thời gian lại tái diễn. Nếu như tình trạng khai thác vàng trái phép hiện nay không được ngăn chặn thì hậu quả sẽ là vô cùng nghiêm trọng. Khi đó, không chỉ người dân mất đất sản xuất mà còn làm cạn kiệt tài nguyên khoáng sản cũng như gây bất ổn trong tình hình an ninh trật tự của địa phương.
Theo:Monre.gov.vn

Chức năng bình luận tạm thời không mở.